
Dowiedz się więcej o rusztowaniach
+48 601 195 415
rusztowania@sgmetal.pl
Jak ocenić stan techniczny rusztowania?
Rusztowania są kluczowymi elementami konstrukcji wykorzystywanymi podczas prac budowlanych, remontowych i konserwacyjnych. Zapewniają one bezpieczny dostęp do wyższych partii budynków, ale jednocześnie mogą stanowić poważne zagrożenie, jeśli nie są prawidłowo zmontowane lub ich stan techniczny pozostawia wiele do życzenia. Dlatego ocena stanu technicznego rusztowania przed jego użytkowaniem jest kluczowa dla bezpieczeństwa pracowników oraz osób postronnych. W niniejszym artykule omówimy najważniejsze aspekty, na które należy zwrócić uwagę przy ocenie stanu technicznego rusztowania.
1. Ocena stanu technicznego rusztowania przed rozpoczęciem użytkowania
Pierwsza ocena stanu technicznego powinna zostać przeprowadzona bezpośrednio po zakończeniu montażu rusztowania, a jeszcze przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac. W trakcie tej oceny należy w szczególności zwrócić uwagę na:
- stan podłoża;
- posadowienie rusztowania;
- wymiary konstrukcji rusztowania, uwzględniając dopuszczalne odchyłki od pionu i poziomu;
- stan leżni podłużnych i poprzecznych;
- prawidłowość ułożenia pomostów roboczych i zabezpieczających;
- drogi komunikacyjne (ciągi);
- stężenia konstrukcji;
- zakotwienia, w tym kontrolę siły wyrywającej dla co najmniej 20–40% zamontowanych kotew;
- nośność wysięgnika transportowego;
- sprawność urządzeń odgromowych;
- położenie i ewentualne zabezpieczenie pobliskich linii energetycznych;
- prawidłowe wypoziomowanie całej konstrukcji;
- elementy zabezpieczające, takie jak poręcze i deski burtowe.
Nie mniej istotnym aspektem jest przeszkolenie osób, które będą korzystać z rusztowania. Nawet najlepszej jakości rusztowanie nie zagwarantuje pełnego bezpieczeństwa, jeśli pracownicy nie będą wiedzieli, jak prawidłowo z niego korzystać. Szkolenie powinno obejmować zasady montażu, użytkowania oraz procedury postępowania w sytuacjach awaryjnych.
Aby rusztowanie mogło zostać odebrane przez kierownika budowy, oprócz odpowiednio zmontowanej i bezpiecznej konstrukcji, użytkownik musi dysponować kompletną dokumentacją, w tym:
- instrukcją montażu i eksploatacji lub indywidualnym projektem rusztowania;
- wynikami dodatkowych badań, takich jak nośność gruntu, oporność uziomów, protokoły z prób wyrywania kotew itp.
2. Ocena stanu technicznego w trakcie eksploatacji rusztowania
Nawet jeśli rusztowanie jest w doskonałym stanie technicznym na początku prac, nie oznacza to, że będzie takie przez cały czas. Dlatego konieczne jest regularne przeprowadzanie przeglądów rusztowania, szczególnie po dłuższym okresie użytkowania lub po wystąpieniu niekorzystnych warunków atmosferycznych, takich jak silny wiatr lub burza. Należy zwracać uwagę na wszelkie oznaki zużycia, korozji czy odkształceń, które mogłyby wpływać na stabilność konstrukcji. Dlatego rusztowanie powinno być poddawane regularnym przeglądom:
- Codziennym, które wykonywane są przez przez osoby użytkujące rusztowanie tj. pracowników pracujących na rusztowaniu;
- Dekadowym, które wykonywane są przez osoby z nadzoru posiadające wiedzę z zakresu rusztowań i bezpieczeństwa prac na wysokości. Powinny być wykonywane w odstępie maksymalnie 10 dni. Jeżeli upłynął termin obowiązkowego przeglądu, a rusztowanie nie zostało sprawdzone, to do chwili wykonania tego przeglądu użytkowanie rusztowania jest zabronione;
- Doraźnym. Przegląd doraźny może być zarządzony w każdym terminie przez organ nadzoru budowlanego lub inną uprawnioną osobę czy instytucję. Inspektor nadzoru inwestorskiego ma prawo nakazać wykonanie przeglądu doraźnego rusztowań, a od kierownika budowy lub robót żądać dokonania poprawek bądź ponownego wykonania montażu rusztowań, a także wstrzymania dalszych robót, w przypadku gdy ich kontynuacja mogłaby wywołać zagrożenie. Jeżeli przegląd doraźny jest wykonywany na wskazanie inspektora nadzoru inwestorskiego lub w postępowaniu powypadkowym przez organy państwowe, inspektora nadzoru budowlanego, powinien mieć charakter komisyjny, z udziałem np. specjalisty nadzoru budowy i eksploatacji rusztowań, brygadzisty i inspektora nadzoru. Fakt jego przeprowadzenia należy odnotować w dzienniku budowy lub w tabeli przeglądów.
W trakcie każdego z przeglądów (codziennego, dekadowego i doraźnego) należy sprawdzić:
- czy rusztowanie nie doznało uszkodzeń lub odkształceń;
- czy nie zaszły inne zjawiska mające ujemny wpływ na bezpieczeństwo użytkowników rusztowania (np. zabezpieczenia linii energetycznych itd.)
- stan podłoża;
- odchylenia od pionu i poziomu;
- stan połączeń;
- stan zabezpieczeń;
- stan pomostów, sposób ich obciążenia oraz zabezpieczenia przed wypadnięciem;
- stan ciągów komunikacyjnych;
- stan wciągarek i konstrukcji wsporczych;
- stan złącz obrotowych i krzyżowych;
- stan dokręcenia nakrętek na śrubach, złączach itp.
- stan instalacji piorunochronnej.
Wszystkie dostrzeżone (zarówno podczas badań dotyczących odbioru zmontowanego rusztowania jak i podczas przeglądów eksploatacyjnych) usterki i uszkodzenia powinny być bezwzględnie usunięte przed przystąpieniem do dalszego użytkowania, a wyniki każdego z przeglądów dekadowego i doraźnego wpisane do dziennika budowy.
Oprócz stanu technicznego samego rusztowania, ważne jest również utrzymanie porządku na i wokół konstrukcji. Na pomostach roboczych nie powinny znajdować się żadne niepotrzebne przedmioty, które mogłyby stanowić zagrożenie potknięcia się lub upadku. Wszelkie narzędzia powinny być odpowiednio przechowywane, a powierzchnia robocza utrzymana w czystości.
3. Przerwa w użytkowaniu rusztowania
Po każdej przerwie trwającej dłużej niż 10 dni, burzach, ulewach, dużych opadach śniegu oraz ewentualnym wystąpieniu innych czynników stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa wykonywanych prac, należy sprawdzić dodatkowo czy:
- rusztowanie nie doznało odkształceń lub uszkodzeń;
- podkłady nie zostały podmyte;
- poszczególne elementy rusztowania nie zostały uszkodzone lub zluzowane;
- nie zaistniały zjawiska, mające wpływ na wytrzymałość i stateczność rusztowania;
- przewody elektryczne przebiegające w pobliżu rusztowania są dobrze izolowane, włączone spod napięcia, lub tak zabezpieczone, że nikomu z użytkowników nie grozi porażenie prądem elektrycznym;
- nie wystąpiły pęknięcia rur, spoin, pomostów roboczych, desek burtowych (bortnic) itp.;
Podsumowanie
Ocena stanu technicznego rusztowania to proces wieloetapowy, który obejmuje zarówno sprawdzenie zgodności z dokumentacją, jak i szczegółową kontrolę poszczególnych elementów konstrukcji. Stabilność, stan techniczny poszczególnych komponentów oraz systemy zabezpieczające mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa pracy na wysokości. Regularne przeglądy i konserwacja, a także szkolenie pracowników, to nieodzowne kroki, które minimalizują ryzyko wypadków. Zawsze pamiętajmy, że bezpieczeństwo jest najważniejsze i warto poświęcić czas na dokładne sprawdzenie rusztowania przed przystąpieniem do pracy.